Jak dbać o stawy?

Stawy, czyli ruchome połączenia kości, umożliwiają nam przede wszystkim poruszanie się oraz wykonywanie jakichkolwiek czynności od pisania na komputerze po intensywną grę w tenisa.

Bardzo ważne jest, więc systematyczne dbanie o stawy, aby cieszyć się zdrowiem i sprawnością przez całe życie. Niestety w obecnych czasach choroby zwyrodnieniowe stawów oraz poważne urazy dotyczą nie tylko seniorów, ale ludzi w każdym wieku, a nawet dzieci.

Czego nasze stawy nie lubią?

Główną przyczyną problemów ze stawami jest zużywanie się chrząstki stawowej, czyli naturalnego amortyzatora naszych stawów. To właśnie dzięki niej możemy płynnie się poruszać. Z upływem czasu traci ona jednak swoją sprężystość, zawarty w niej płyn ma coraz gorszą jakość i daje mniejszy „poślizg”. Stąd różnego rodzaju utrudnienia w wykonywaniu najprostszych czynności, ból i innego rodzaju dolegliwości (pieczenie, sztywność stawów, ‘strzelanie’ lub ‘chrupanie’ stawów).

Zużywanie się chrząstki stawowej wraz z wiekiem jest rzeczą naturalną, ale ze swojej strony możemy zadbać o to by nie przyspieszać lub nie pogarszać tego procesu. W szczególności zwróć uwagę na:

• Przebyte choroby i infekcje, które niemal zawsze pozostawiają w naszym organizmie swój ślad. Bardzo często w trakcie choroby i jej leczenia w organizmie utrwalają się procesy bakteryjne, które w znacznym stopniu wpływają na układ limfatyczny, powodując jego uszkodzenie. Jedną z częstszych przyczyn silnego bólu oraz opuchnięcia kończyn i stawów, jest właśnie zablokowany układ limfatyczny.

• Siedzący tryb życia, mała aktywność fizyczna oraz nadwaga to najwięksi wrogowie naszych kości.

• Nieprawidłową dietę, ubogą w wapń i białko, a obfitującą w szkodliwe tłuszcze. Taka dieta przyczynia się do powstawania infekcji stawów, ponieważ nie dostarcza wystarczającej ilości makroelementów i minerałów, które to zapewniają prawidłowe funkcjonowanie układu kostnego.

• Uwarunkowania genetyczne i choroby przewlekłe m.in. cukrzyca, nadciśnienie tętnicze i zaburzenia hormonalne. Niestety, jeżeli członkowie Twojej najbliższej rodziny zmagali się ze zwyrodnieniem stawów lub pokrewnymi dolegliwościami, istnieje duże prawdopodobieństwo, że Ciebie również dotknie ten problem. W takim przypadku szczególnie zwróć uwagę na profilaktykę.

• Kontuzje. O ile najczęściej nie mamy wpływu na nieszczęśliwe wypadki np. złamania, upadki, urazy w trakcie gier zespołowych, które często kończą się różnego rodzaju zwichnięciami, opuchnięciami, czy unieruchomieniem kończyn. O tyle możemy, a nawet powinniśmy w znaczącym stopniu zminimalizować ryzyko uszkodzenia stawów z powodu niewłaściwego wykonywania ćwiczeń lub przetrenowania.Dlatego bardzo ważne jest stosowanie się do wskazówek instruktora, a także dobranie ćwiczeń odpowiednio do swojej kondycji fizycznej.

• Uprawianie sportu, codzienna dawka ruchu jest bardzo ważna, ale powinniśmy być świadomi tego, że niektóre formy aktywności fizycznej związane są z nadmiernym przeciążeniem stawów i urazami, np. podnoszenie ciężarów, piłka nożna, zapasy, spadochroniarstwo, taniec, a zwłaszcza wszystkie te sporty uprawiane wyczynowo.

• Ignorowanie początkowych problemów ze stawami. Objawy ze strony stawów, które powinny nas zaniepokoić i skłonić do wizyty u lekarza, to przede wszystkim: ból, obrzęk, ograniczenie ruchów i zaczerwienienie. W przypadku niewielkich urazów ulgę powinno przynieść zastosowanie odciążenia stawu, schładzanie, unieruchomienie i umieszczenie kończyny powyżej klatki piersiowej.
• Nieprawidłowe przenoszenie i podnoszenie ciężkich przedmiotów (np. obciążenie tylko jednego ramienia, podnoszenie ciężarów na wyprostowanych nogach).

Jak pomóc naszym stawom?

Wiemy już, co szkodzi stawom i czego powinniśmy unikać. Oprócz tego możemy również stawy aktywnie wspierać, prowadząc zdrowy tryb życia, przyjmując odpowiednie suplementy diety oraz odpowiednio lecząc stany chorobowe.

Sposoby na bolące stawy? Warto pamiętać o:

• Rozgrzewce przez treningiem, jest to absolutnie konieczny punkt każdych ćwiczeń, ponieważ w znaczący sposób zmniejsza ryzyko urazu układu kostno-stawowego. Pamiętajmy również, że najzdrowsza dla stawów jest umiarkowana aktywność fizyczna, czyli sporty ekstremalne pozostawmy osobom bardzo wysportowanym i odpowiednio przygotowanym na taki wysiłek.

• Zbilansowanej zdrowej diecie bogatej w produkty, zawierające dużą ilość wapnia i białka, czyli podstawowych budulców kości. W znacznym stopniu wspomożemy wtedy ewentualne leczenie urazów oraz utrzymanie sprawności ruchowej.

Aby wspomóc produkcję mazi stawowej warto jeść zboża i rośliny strączkowe, z kolei ryby morskie (bogate źródło kwasów tłuszczowych omega-3), oliwa i czosnek leczą stany zapalne. Tłuste ryby dostarczają też witaminę D, która ułatwia przyswajanie wapnia i działa przeciwzapalnie.

W twoim codziennym menu powinny się, więc znaleźć:

Nabiał: mleko, kefir lub jogurtu,

Zboża: pieczywo pełnoziarniste i razowe, brązowy ryż, makarony razowe, otręby i warzywa strączkowe.

Ryby: makrela, halibut, flądra, tuńczyk oraz śledzie i sardynki.

Oleje: oleje lniany i rzepakowy oraz oliwa z oliwek (zawiera cenny kwas oleinowy). Dodatkowo siemię lniane i orzechy włoskie.

Przyprawy: kurkuma, anyż, goździki i imbir oraz bazylia, chrzan, majeranek, cząber, mięta i szałwia oraz cebula i czosnek (związki siarki ograniczają wytwarzanie hormonów tkankowych podtrzymujących stan zapalny).

• Utrzymywaniu stałej wagi ciała, pamiętajmy, że każdy dodatkowy kilogram niepotrzebnie obciąża stawy, a otyłość jest jedną z głównych przyczyn „zwiększonego tarcia” i szybszego ścierania się chrząstki stawowej. Nadwaga najgroźniejsza jest dla stawu kolanowego, bardzo ważnego z punktu sprawnego poruszania się.

• Przyjmowaniu suplementów diety, zawierających składniki pomagające w utrzymaniu i regeneracji chrząstki stawowej. W tego typu preparatach szukaj przede wszystkim: glukozaminy, chondroityny i kolagenu typu II. Wspomagająco warto również sięgnąć po witaminy C, D i B oraz krzem i skrzyp polny. Warto sięgnąć po suplementy nawet, jeżeli odżywiasz się bardzo zdrowo, ponieważ nie wszystkie makro i mikroelementy możemy znaleźć w pożywieniu.

• Zmniejszeniu ilości wypijanej kawy, gdyż zawarta w niej kofeina wypłukuje z organizmu wapń. Jego poważne niedobory mogą doprowadzić do osteoporozy, charakteryzującej się ubytkiem masy kostnej i zwiększoną łamliwością kości.

• Uprawianiu wielu, różnych form ruchu. Nasze ciał